Για τους περισσότερους ανθρώπους η λέξη “κυανιούχο νάτριο” προξενεί μια άμεση αρνητική αντίδραση. Το κυανιούχο νάτριο είναι ένα ξηρό, στερεό, μη πτητικό προϊόν. Αν και είναι πολύ τοξική, είναι χαμηλής επικινδυνότητας χημική ουσία. Μεταφέρεται εύκολα και χρησιμοποιείται με ασφάλεια, είτε είναι σε στερεά μορφή ή σε μορφή διαλύματος, με τη λήψη των κατάλληλων μέτρων. Το κυανιούχο νάτριο μπορεί να καταστεί ασφαλές και αποτελεσματικό αντιδραστήριο σε πολλές βιομηχανικές δραστηριότητες.

Πληροφορίες για το Κυάνιο

• Το κυάνιο αποτελεί φυσική ένωση που μοριακά αποτελείται από άνθρακα και άζωτο.
• Η μεταλλευτική βιομηχανία του χρυσού χρησιμοποιεί το κυάνιο για την εξόρυξη του χρυσού εδώ και πολλές δεκαετίες.
• Το κυάνιο αποτελεί χημικό που χρησιμοποιείται ευρέως και είναι απαραίτητο στον σύγχρονο κόσμο. Πάνω από 1.300.000 τόνοι κυανίου παράγονται ετησίως.  
• Το κυάνιο χρησιμοποιείται σε πολλές βιομηχανικές δραστηριότητες, ενώ μόνο το 18%  της παγκόσμιας παραγωγής κυανίου χρησιμοποιείται στην μεταλλευτική βιομηχανία.
• Όπως πολλές άλλες ουσίες (π.χ. αλκοόλ), μπορεί να επιφέρει τον θάνατο όταν λαμβάνεται σε υψηλές συγκεντρώσεις, αλλά δεν προκαλεί καμία χρόνια ασθένεια ή περιβαλλοντικό πρόβλημα όταν υπάρχει σε χαμηλές περιεκτικότητες.
• Το κυάνιο αποικοδομείται γρήγορα μέσω φυσικών, χημικών και βιολογικών διεργασιών και δεν παραμένει σταθερό στο περιβάλλον.
• Το κυάνιο δεν είναι καρκινογόνο ή ραδιενεργό.
• Δεν ανήκει στα βαρέα μέταλλα, δεν είναι βιο-συσσωρευτικό και δεν πρέπει να συνδέεται με την όξινη απορροή.
• Το κυάνιο μπορεί παρασκευαστεί, να αποθηκευτεί, να μεταφερθεί και να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια
• Πρόσφατη οδηγία της ΕΕ θέτει όριο για τη συγκέντρωση του κυανίου στις Λεκάνες Διαχείρισης Τελμάτων τα 10 ppm (με ισχύ εντός 10ετίας). Τα Χρυσωρυχεία Θράκης θα χρησιμοποιήσουν την μέθοδο INCO (SO₂/αέρας) η οποία επιτυνχάνει η συγκέντρωση του κυανίου στα τέλματα που οδηγούνται στην ΛΔΤ να είναι λιγότερο από 1 ppm - στην πραγματικότητα θα είναι 0,1 - 0,2 ppm.*
• Η Υπηρεσία Περιβάλλοντος των ΗΠΑ έχει θέσει ως ανώτατο επιτρεπτό όριο για την συγκέντρωση του κυανίου στο πόσιμο νερό τα 0,2 ppm

        *Η συγκέντρωση του κυανίου που διέρρευσε  από κακής κατασκευής φράγμα, στο μεγάλο ατύχημα του χρυσωρυχείου Baia Mare στην Ρουμανία τον Ιανουάριο του 2000, υπολογίστηκε σε 126 ppm.

 

Φυσικές Εμφανίσεις του Κυανίου

• Το κυάνιο σχηματίζεται φυσικά. Παράγεται και χρησιμοποιείται από φυτά και ζώα.
• Η ένωση του υδροκυανίου (HCN) υπάρχει σε πολλά φρούτα, λαχανικά, στρείδια και ξηρούς καρπούς όπως βερίκοκα, κουκιά, φασόλια, σόγια, κάσιους, κεράσια, κάστανα, κόκκοι δημητριακών, φακές, νεκταρίνια  ροδάκινα, φυστίκια, φυστίκια αιγίνης, πατάτες, καρύδια κ.α.
• Υπάρχουν πάνω από 2.000 φυσικές πηγές του κυανίου που περιλαμβάνουν είδη αρθρόποδων, εντόμων, βακτηρίων, φυκιών, μυκήτων και φυτών.

• Φυτά όπως το τριφύλλι και το ζαχαρότευτλο αποτελούν γνωστές πηγές δηλητηριασμού από κυάνιο σε κατοικίδια ζώα και ανθρώπους.

• Κυανιούχες ενώσεις βρίσκονται σε καθημερινές πηγές όπως στα καυσαέρια των αυτοκινήτων, στον καπνό των τσιγάρων, στο αλάτι τόσο στο επιτραπέζιο όσο και στους δρόμους.

Βιομηχανικές Χρήσεις του Κυανίου

• Το κυάνιο χρησιμοποιείται κυρίως στη χημική βιομηχανία.
• Το 80% της συνολικής παραγωγής του κυανίου χρησιμοποιείται στην παραγωγή νιτριλίου, νάϋλον και ακρυλικών πλαστικών.
• Άλλες βιομηχανικές χρήσεις περιλαμβάνουν επιμετάλλωση, επεξεργασία και βαφή μετάλλων, φωτογραφικές εφαρμογές, συνθετικών ελαστικών, επεξεργασία δερμάτων, παρασκευή κτηνοτροφικών προϊόντων και αγροτικών φαρμάκων, συνθετική μεταξουργία, απορρυπαντικά, κ.α.
• Το κυάνιο χρησιμοποιείται σε φαρμακευτικές χρήσεις όπως για παράδειγμα κατά του καρκίνου στο σκεύασμα laetrile, και κατά της αρτηριακής πίεσης στο σκεύασμα nitroprusside.
• Κυανιούχες ενώσεις χρησιμοποιούνται σε χειρουργικούς επιδέσμους για την θεραπεία και την μείωση του πόνου.
• Το 20% της παραγωγής του κυανίου παράγεται ως κυανιούχο νάτριο, στερεά μορφή που μπορεί εύκολα και με ασφαλή τρόπο να μεταχειριστεί.
• Από αυτήν την ποσότητα το 90% (δηλ. 18% της συνολικής παραγωγής) χρησιμοποιείται στην μεταλλουργία και κυρίως στην ανάκτηση του χρυσού.

Χρήση του Κυανίου στην Παραγωγή Χρυσού

• Τα μεταλλεία χρυσού χρησιμοποιούν αραιά διαλύματα κυανιούχου νατρίου (NaCN), από 0,01 έως 0,05% κυάνιο (100 έως 500 ppm – μέρη στο εκατομμύριο).
• H διαδικασία διάλυσης των μετάλλων με κυανιούχο νάτριο λέγεται εκχύλιση.
• Τα μεταλλεία χρυσού χρησιμοποιούν τις κυανιούχες ενώσεις για την εκχύλιση του χρυσού για πάνω από 100 χρόνια.
• Στο έργο του Περάματος, μετά την εκχύλιση σε δεξαμενές, το στείρο διάλυμα μαζί με τα στερεά απόβλητα (τέλματα) θα οδηγούνται στην κλειστή ΛΔΤ.
• Το εργοστάσιο επεξεργασίας θα λειτουργεί με μηδενική απόρριψη στο περιβάλλον
• Η καταστροφή των κυανιόντων θα γίνεται με χημική οξείδωση μέσω της διαδικασίας που ονομάζεται INCO (SO₂/αέρας)

        Οι πρακτικές διαχείρισης του κυανιούχου νατρίου στο μεταλλείο θα είναι διαθέσιμες στην δημόσια ενημέρωση και οι τοπικές κοινωνίες θα μπορούν να ενημερωθούν για κάθε δραστηριότητα του μεταλλείου

---