ΜΕΤΑΛΛΕΙΑ ΧΡΥΣΟΥ ΣΤΗΝ Ε.Ε.

Που παράγεται ο χρυσός στην Ευρώπη; Κυρίως στη Φινλανδία, τη Σουηδία, τη Βουλγαρία, την Ισπανία και την Τουρκία. Η Φινλανδία και η Σουηδία είναι οι κύριες παραγωγοί χώρες, ακολουθούμενες από τη Βουλγαρία και την Ισπανία. Η Τουρκία, η οποία άρχισε να εξορύσσει χρυσό στις αρχές του 21ου αιώνα, σήμερα παράγει περισσότερο χρυσό από όσο παράγουν όλες μαζί οι χώρες-μέλη της Ε.Ε.

Ο εξορυσσόμενος χρυσός μεταφέρεται σε εγκαταστάσεις επεξεργασίας στις χώρες εξόρυξης ή και σε άλλες, όπως η Πολωνία. Aυτή η διαδικασία της επεξεργασίας, όπως και η διαδικασία της εξόρυξης, συνεισφέρει στη δημιουργία εσόδων –σε τοπικό και εθνικό επίπεδο– μέσω της αλυσίδας αξίας του προϊόντος.

Σε πολλές χώρες της Ε.Ε., όπως στο Ηνωμένο Βασίλειο, στην Πορτογαλία, στη Ρουμανία, στη Σλοβακία και βέβαια στην Ελλάδα, έργα εξόρυξης χρυσού βρίσκονται στο στάδιο της αδειοδότησης. Έρευνα για κοιτάσματα χρυσού βρίσκεται σε εξέλιξη και σε άλλες χώρες, όπως στη Γαλλία, την Ιταλία, τη Σλοβακία και την Αυστρία.

Όσον αφορά τα διάφορα μεταλλεία χρυσού στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα τα εντοπίσουμε στη Σουηδία (8 μεταλλεία της Boliden, το Blaiken mine, το Svartliden mine και το Faboliden mine), στη Φινλανδία (Pahtavaara mine, Kittila mine, Orivesi mine), στην Ισπανία (2 μεταλλεία της Rio Narcea), στη Γροιλανδία (μεταλλείο Nalunaq), στην Ιρλανδία (μεταλλείο Omagh) και στην Πορτογαλία με μεγάλα μεταλλευτικά έργα και σημαντικά έργα έρευνας για χρυσό.

Στα Βαλκάνια, στη Βουλγαρία λειτουργεί το Chelopech, αδειοδοτήθηκε το Kardzhali και αδειοδοτείται το Krumovgrand. Στη Ρουμανία αναμένεται η αδειοδότηση του μεταλλείου χρυσού της Rosia Montana, ενώ στη Σερβία ανακοινώθηκε η παραχώρηση τριών Δημόσιων Μεταλλείων σε μεγάλη εταιρεία χρυσού για τη συνέχιση των ερευνών. Το ίδιο έγινε πρόσφατα και στο Κόσοβο.

Στη γειτονική Τουρκία, η Ένωση Τουρκικών Χρυσορυχείων (Turkish Gold Miners Association) στον ιστότοπό της παρουσιάζει στοιχεία του 2014 δέκα ενεργά μεταλλεία χρυσού. Σίγουρα λειτουργούν τα μεταλλεία χρυσού του Cayeli, του Mastra, του Kisladag και του Efemcukuru, ενώ υπό κατασκευή βρίσκονται δυο ακόμα μεταλλεία χρυσού. Στην Τουρκία βρίσκονται σε εξέλιξη περίπου 70 έργα έρευνας χρυσού.

Να σημειωθεί πως η χρήση του κυανίου για την εξαγωγή του χρυσού και την επεξεργασία από το πέτρωμα στα εργοστάσια, είναι η συνηθέστερη και η πλέον κοινή μέθοδος στην Ευρώπη. Μεγάλες εγκαταστάσεις αργυρωρυχείων / χρυσωρυχείων που χρησιμοποιούν τη μέθοδο της κυάνωσης βρίσκονται κοντά ή σχετικά κοντά σε κατοικημένες περιοχές σε όλη την Ευρώπη. Για παράδειγμα το Fäboliden στη Σουηδία, το Pahtavaara στη Φινλανδία, το Omagh στην Ιρλανδία, το Nalunaq στη Γροιλανδία που σταμάτησε το 2014 αλλά συνεχίζει η περιβαλλοντική παρακολούθηση, τα ορυχεία της Βαλκανικής και βέβαια της Τουρκίας.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η χρήση του κυανίου στη βιομηχανία πολύτιμων μετάλλων έχει εφαρμογή σε 400 εργοστάσια επεξεργασίας ανά τον κόσμο, τα περισσότερα των οποίων είναι μεταλλεία υψηλής τεχνολογίας και ανήκουν σε προηγμένες χώρες όπως ΗΠΑ, Σουηδία, Φιλανδία, Αυστραλία, Καναδάς.

Η σύγχρονη τεχνολογία χρησιμοποιεί κυάνιο για την παραγωγή πολύτιμων μετάλλων μόνο σε κλειστό κύκλωμα και όλη η διαδικασία εκχύλισης ελέγχεται συνεχώς και εξ’ ολοκλήρου ηλεκτρονικά. Η παραγωγική αυτή διαδικασία θεωρείται από την Ε.Ε., ως η Βέλτιστη Διαθέσιμη Τεχνική, με πολύ αυστηρά πρότυπα για το κύκλωμα παραγωγής και για τις αποθέσεις των καταλοίπων.

Η εξόρυξη χρυσού στην Ευρώπη διέπεται από το αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών-μελών της. Συγκεκριμένα, μετά από την αστοχία που συνέβη προ δεκαπενταετίας στη Baia Mare, η Ε.Ε. νομοθέτησε την Οδηγία για τη Διαχείριση των Αποβλήτων της Εξορυκτικής Βιομηχανίας 2006/21/EC με στόχο τη διενέργεια ασφαλών εξορυκτικών εργασιών σε όλη την Ευρώπη. Η ανωτέρω Οδηγία ορίζει τις υποχρεώσεις που οι εταιρίες οφείλουν να αναλαμβάνουν με στόχο την προστασία τόσο της ανθρώπινης υγείας όσο και του περιβάλλοντος, αλλά και την πρόληψη ατυχημάτων. Εξάλλου, η σημερινή τεχνολογία, που είναι πιο βελτιωμένη σε σύγκριση με την τεχνολογία προ του 2000 και η επιβολή Βέλτιστων Διαθέσιμων Τεχνικών, λειτουργεί αποτρεπτικά για παρόμοιο ατύχημα.

Σύμφωνα με την Οδηγία 2006/21/EC η εταιρεία εξόρυξης πρέπει να συμμορφώνεται ως προς τα κάτωθι:

  • Λήψη κατάλληλων μέτρων για την κατασκευή ειδικών εγκαταστάσεων διαχείρισης αποβλήτων και την πρόληψη λ.χ. αστοχιών τελμάτων.
  • Ακριβή διαχειριστικά σχέδια για την ελαχιστοποίηση, την ανάκτηση ή τη διάθεση των αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας κατά τη διάρκεια των μεταλλευτικών εργασιών.
  • Πρόληψη μείζονος συμβάντος και πρόγραμμα ενημέρωσης σχετικά με συγκεκριμένους τύπους εγκαταστάσεων.
  • Αυστηρές προϋποθέσεις διασφάλισης της περιβαλλοντικά ασφαλούς διακοπής της λειτουργίας των ειδικών εγκαταστάσεων με το πέρας ζωής του ορυχείου, συμπεριλαμβανομένης της αποκατάστασης της εγκατάστασης, προκειμένου να ελαχιστοποιούνται στο μέγιστο δυνατό βαθμό ή να προλαμβάνονται, οι όποιες δυσμενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον ή την ανθρώπινη υγεία.
  • Ελέγχους και επιθεωρήσεις ώστε να εξασφαλίζεται η τήρηση των δεσμεύσεων και των ανειλημμένων από την εταιρία υποχρεώσεων κατά τη διάρκεια της λειτουργίας.
  • Περιβαλλοντική χρηματική εγγύηση προς καταβολή προ της ενάρξεως λειτουργίας προκειμένου να εξασφαλίζεται ότι όλες οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τη χορηγηθείσα άδεια, συμπεριλαμβανομένης της αποκατάστασης του χώρου μετά το κλείσιμο του ορυχείου, θα τηρηθούν και σε ενδεχόμενη χρεοκοπία.